Η αλλαγή έδρας μιας επιχείρησης θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας μόνο όταν η νέα τοποθεσία καθιστά αδύνατη ή εξαιρετικά δυσχερή την προσέλευση του εργαζόμενου, δίνοντάς του το δικαίωμα να αποχωρήσει εισπράττοντας την πλήρη αποζημίωση απόλυσης. Σήμερα, 11 Μαΐου, με τη γεωγραφική αναδιάταξη πολλών εταιρειών προς τα επιχειρηματικά κέντρα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, το ερώτημα αν ο υπάλληλος υποχρεούται να ακολουθήσει την εταιρεία στην άλλη άκρη της πόλης ή σε άλλη περιφέρεια παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ.
Πότε η μετακόμιση δίνει δικαίωμα για αποζημίωση
Το αν μια μετακίνηση αποτελεί βλαπτική μεταβολή δεν κρίνεται αυθαίρετα, αλλά βάσει της απόστασης, των συγκοινωνιακών συνθηκών και της ατομικής σύμβασης εργασίας. Αν η σύμβασή σας αναφέρει ρητά συγκεκριμένο τόπο παροχής εργασίας χωρίς πρόβλεψη για μετακινήσεις, η θέση σας είναι νομικά ισχυρότερη.
| κριτήριο μεταβολής | πότε θεωρείται “βλαπτική” | συνέπεια για τον εργοδότη |
| απόσταση | Όταν απαιτείται υπέρμετρος χρόνος μετακίνησης (π.χ. >1,5 ώρα ανά κατεύθυνση) | Υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης απόλυσης |
| κόστος μεταφοράς | Αν το κόστος καυσίμων/εισιτηρίων μειώνει σημαντικά τον καθαρό μισθό | Θεωρείται έμμεση μείωση αποδοχών |
| οικογενειακά βάρη | Όταν η αλλαγή ωραρίου λόγω απόστασης εμποδίζει τη φροντίδα τέκνων | Δικαστική δικαίωση εργαζόμενου |
| σύμβαση | Αν δεν υπάρχει ρήτρα μετακίνησης στο ιδιωτικό συμφωνητικό | Απαγορεύεται η αναγκαστική μεταφορά |
Οι επιλογές του εργαζόμενου
Όταν η διοίκηση ανακοινώνει τη μετεγκατάσταση, ο εργαζόμενος έχει τρεις συγκεκριμένους δρόμους να ακολουθήσει:
- αποδοχή της μεταβολής: Συνεχίζετε να εργάζεστε στη νέα έδρα, ιδανικά διαπραγματευόμενοι ένα επίδομα μετακίνησης ή κάλυψη εξόδων κίνησης.
- άρνηση και παραμονή: Δηλώνετε εγγράφως ότι δεν αποδέχεστε τη μεταβολή και προσφέρετε τις υπηρεσίες σας στην παλιά έδρα (εφόσον είναι εφικτό). Αν ο εργοδότης δεν σας δεχτεί, θεωρείται ότι σας απέλυσε.
- θεώρηση ως απόλυση: Αν η μετακίνηση είναι καταχρηστική, μπορείτε να προσφύγετε στην Επιθεώρηση Εργασίας ή στα δικαστήρια ζητώντας να αναγνωριστεί η καταγγελία της σύμβασης από την πλευρά του εργοδότη, ώστε να λάβετε την αποζημίωση.
Τι πρέπει να προσέξετε στη σύμβασή σας
Πριν προβείτε σε οποιαδήποτε ενέργεια, ελέγξτε προσεκτικά τους όρους που υπογράψατε κατά την πρόσληψη. Οι μεγάλες εταιρείες συνήθως περιλαμβάνουν “δικλείδες ασφαλείας”.
- ρήτρα ελαστικότητας: Πολλοί εργοδότες βάζουν όρο ότι “ο εργαζόμενος δέχεται να προσφέρει υπηρεσίες σε οποιοδήποτε υποκατάστημα της εταιρείας εντός του νομού”.
- κάλυψη εξόδων: Δείτε αν προβλέπεται εταιρικό αυτοκίνητο ή κάρτα καυσίμων σε περίπτωση αλλαγής έδρας.
- τηλεργασία: Η 11η Μαΐου μας βρίσκει σε μια εποχή όπου η υβριδική εργασία μπορεί να αποτελέσει τη χρυσή τομή για να αποφευχθεί η ρήξη.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί η εταιρεία να με μεταθέσει σε άλλη πόλη χωρίς τη συγκατάθεσή μου;
Όχι, εκτός αν η σύμβασή σας το προβλέπει ρητά (π.χ. σε τράπεζες ή μεγάλες αλυσίδες retail). Ακόμα και τότε όμως, η μετάθεση δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστικά (π.χ. ως τιμωρία ή χωρίς σοβαρό υπηρεσιακό λόγο).
Τι θεωρείται “εύλογη” απόσταση μετακίνησης;
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός χιλιομέτρων στον νόμο. Ωστόσο, η νομολογία δέχεται ότι αν η μετακίνηση εντός του ίδιου πολεοδομικού συγκροτήματος (π.χ. από Πειραιά σε Κηφισιά) καλύπτεται από μέσα μαζικής μεταφοράς, δύσκολα στοιχειοθετείται βλαπτική μεταβολή.
Δικαιούμαι επίδομα μετακόμισης;
Δεν υπάρχει νομοθετική πρόβλεψη που να υποχρεώνει τον εργοδότη να πληρώσει τα έξοδα μετακόμισης του σπιτιού σας, εκτός αν αυτό ορίζεται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας ή την ατομική σας συμφωνία.
Τι συμβαίνει αν αρνηθώ να πάω στη νέα έδρα;
Αν η μετακίνηση κριθεί νόμιμη και εσείς δεν εμφανιστείτε, ο εργοδότης μπορεί να θεωρήσει ότι κάνατε οικειοθελή αποχώρηση (παραίτηση), με αποτέλεσμα να χάσετε την αποζημίωση και το ταμείο ανεργίας. Για τον λόγο αυτό, η συμβουλή ενός εργατολόγου είναι απαραίτητη πριν την τελική άρνηση.
