Ο εργοδότης έχει το νομικό δικαίωμα να καθορίσει τη χρονική περίοδο χορήγησης της ετήσιας άδειας, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να μεταφέρει τις ημέρες αδείας για το φθινόπωρο, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι η μισή τουλάχιστον άδεια χορηγείται μέσα στο καλοκαίρι για την πλειονότητα του προσωπικού. Η εργατική νομοθεσία ορίζει σαφώς τις ισορροπίες ανάμεσα στις λειτουργικές ανάγκες μιας επιχείρησης και στο δικαίωμα του εργαζόμενου για ανάπαυση.
Καθώς διανύουμε ήδη τον Ιούνιο και ο προγραμματισμός των αδειών βρίσκεται στο επίκεντρο, είναι απαραίτητο να γνωρίζετε τα όρια των διευθυντικών δικαιωμάτων αλλά και τις υποχρεώσεις της εργοδοσίας.
Οι κανόνες για τον χρονικό προγραμματισμό της άδειας
Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα και ποσοστά για τη χορήγηση των ημερών ανάπαυσης μέσα στους θερινούς μήνες.
- Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός δύο μηνών από το χρονικό σημείο που θα τη ζητήσει ο εργαζόμενος.
- Το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να πάρει την άδειά του μέσα στο διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
- Η ετήσια άδεια πρέπει να εξαντληθεί υποχρεωτικά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους, καθώς η μεταφορά αδείας στο επόμενο έτος απαγορεύεται, ακόμη και αν συναινεί ο εργαζόμενος.
Πότε επιτρέπεται η κατάτμηση της άδειας
Η κατάτμηση της άδειας (δηλαδή το να σπάσει σε δύο ή περισσότερα κομμάτια μέσα στο έτος, π.χ. ένα μέρος το καλοκαίρι και το υπόλοιπο το φθινόπωρο) δεν γίνεται ανεξέλεγκτα.
| Τύπος κατάτμησης | Προϋποθέσεις χορήγησης | Ελάχιστες ημέρες (5ήμερο) | Ελάχιστες ημέρες (6ήμερο) |
| Με πρωτοβουλία εργοδότη | Λόγω σοβαρής συσσωρευμένης ανάγκης της επιχείρησης | 10 εργάσιμες | 12 εργάσιμες |
| Με αίτηση εργαζόμενου | Γραπτή αίτηση χωρίς να απαιτείται ειδική αιτιολογία | 10 εργάσιμες | 12 εργάσιμες |
| Σε ευαίσθητες επιχειρήσεις | Επιχειρήσεις με έντονη εποχικότητα (π.χ. τουρισμός) | Όσες συμφωνηθούν | Όσες συμφωνηθούν |
Τι ισχύει για τις αποδοχές και το επίδομα αδείας
Η μεταφορά των ημερών αδείας για το φθινόπωρο δεν επηρεάζει τις οικονομικές απολαβές του εργαζόμενου, οι οποίες προστατεύονται από τον νόμο.
- Οι αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας προκαταβάλλονται υποχρεωτικά στην έναρξη της άδειας.
- Αν η άδεια σπάσει, οι αποδοχές καταβάλλονται αναλογικά για τις ημέρες που λαμβάνονται κάθε φορά.
- Σε περίπτωση που ο εργοδότης δεν χορηγήσει την άδεια μέχρι το τέλος του έτους από δική του υπαιτιότητα, οφείλει τις αποδοχές αδείας προσαυξημένες κατά 100% (διπλή άδεια), ενώ το επίδομα αδείας καταβάλλεται απλό.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να αρνηθώ τη μεταφορά της άδειάς μου για το φθινόπωρο;
Όχι απόλυτα, καθώς ο καθορισμός του χρόνου της άδειας ανήκει στο διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη. Ωστόσο, ο εργοδότης δεν μπορεί να αγνοήσει εντελώς τις ανάγκες σας, ειδικά αν έχετε οικογενειακές υποχρεώσεις, και οφείλει να επιδιώκει τη σύμφωνη γνώμη σας.
Τι συμβαίνει αν εργάζομαι σε τουριστική επιχείρηση το καλοκαίρι;
Στις εποχικές και τουριστικές επιχειρήσεις, λόγω της φύσης των εργασιών, είναι απόλυτα νόμιμο και σύνηθες το σύνολο της ετήσιας άδειας να μεταφέρεται και να χορηγείται μετά τη λήξη της τουριστικής περιόδου, δηλαδή κατά τους φθινοπωρινούς μήνες.
Μέχρι πότε πρέπει να πάρω τις ημέρες που απέμειναν;
Όλες οι ημέρες της καλοκαιρινής άδειας που μεταφέρθηκαν για αργότερα πρέπει να έχουν εξαντληθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Αν περάσει αυτή η ημερομηνία, οι ημέρες χάνονται και ο εργοδότης αντιμετωπίζει κυρώσεις.
