Ψηφιακή κάρτα εργασίας στα σούπερ μάρκετ: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι υπάλληλοι για το σπάσιμο του ωραρίου

Σε πλήρη εφαρμογή βρίσκεται η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, με τους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας να επικεντρώνονται πλέον στη νομιμότητα του ωραρίου και στο φαινόμενο της υποδηλωμένης εργασίας. Η καθολική χρήση του συστήματος φέρνει σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα των υπαλλήλων, οι οποίοι οφείλουν να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους αλλά και τις υποχρεώσεις τους σχετικά με τη σήμανση της κάρτας, ειδικά στις περιπτώσεις που εφαρμόζεται «σπάσιμο» του ωραρίου ή σπαστή απασχόληση.

Τα κρίσιμα σημεία για τη σήμανση της κάρτας και τα πρόστιμα

Η ορθή χρήση της ψηφιακής κάρτας αποτελεί το μοναδικό αποδεικτικό στοιχείο για την πραγματική απασχόληση του εργαζομένου. Το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ καταγράφει τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε απόκλιση εντοπίζεται άμεσα.

Τι ισχύει με το σπάσιμο του ωραρίου και το διάλειμμα

Το λεγόμενο «σπάσιμο» του ωραρίου (διακεκομμένο ωράριο) επιτρέπεται νόμιμα μόνο για τους εργαζόμενους με σύμβαση πλήρους απασχόλησης και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ απαγορεύεται αυστηρά για όσους απασχολούνται με καθεστώς μερικής απασχόλησης (part-time), εκτός αν υπάρχει ειδική πρόβλεψη σε συλλογική σύμβαση.

• Χτύπημα κάρτας στο σπαστό ωράριο: Ο υπάλληλος υποχρεούται να χτυπά την κάρτα του τέσσερις φορές την ημέρα: Μία κατά την είσοδο το πρωί, μία κατά την έξοδο για τη μεσημεριανή διακοπή, μία κατά την επιστροφή του για το δεύτερο μέρος της βάρδιας και μία κατά την οριστική αποχώρησή του.
• Η χρονική απόσταση: Η διακοπή της εργασίας στο διακεκομμένο ωράριο δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 3 ώρες και μεγαλύτερη από 4 ώρες, προκειμένου ο εργαζόμενος να μπορεί να ξεκουραστεί ή να μετακινηθεί.
• Το νόμιμο διάλειμμα: Το καθημερινό διάλειμμα εντός της βάρδιας (από 15 έως 30 λεπτά) δεν αποτελεί σπάσιμο ωραρίου. Η νομοθεσία ορίζει ότι το διάλειμμα δεν παρατείνει τον ημερήσιο χρόνο εργασίας, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στην ατομική σύμβαση. Με την Ψηφιακή Κάρτα, η επιχείρηση οφείλει να δηλώνει εκ των προτέρων αν το διάλειμμα είναι εντός ή εκτός ωραρίου.

Οι παγίδες που πρέπει να αποφεύγουν οι εργαζόμενοι

Η πίεση για την τήρηση των στόχων στα καταστήματα λιανικής οδηγεί μερικές φορές σε πρακτικές που παραβιάζουν το νόμο. Οι υπάλληλοι πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε να μην βρεθούν εκτεθειμένοι.

Η πιο συχνή παγίδα είναι η προτροπή να χτυπούν την κάρτα εξόδου στη δηλωμένη ώρα τους, αλλά να παραμένουν στο κατάστημα για να ολοκληρώσουν την απογραφή, την τακτοποίηση των ραφιών ή το κλείσιμο του ταμείου. Σε αυτή την περίπτωση, εάν συμβεί ένα εργατικό ατύχημα, ο εργαζόμενος εμφανίζεται νομικά ως μη εργαζόμενος, χάνοντας βασικές ασφαλιστικές καλύψεις.

Επίσης, η εργασία πριν από το επίσημο χτύπημα της κάρτας (π.χ. προσέλευση 20 λεπτά νωρίτερα για προετοιμασία χωρίς σήμανση εισόδου) θεωρείται παράνομη. Κάθε λεπτό παραμονής στο χώρο εργασίας πρέπει να καταγράφεται ψηφιακά.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί ο διευθυντής να μου ζητήσει να αλλάξω το σπαστό ωράριο αυθημερόν;

Όχι, οποιαδήποτε αλλαγή στο πρόγραμμα εργασίας και στις βάρδιες πρέπει να έχει καταχωρηθεί στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν από την έναρξη της εργασίας του υπαλλήλου. Η Ψηφιακή Κάρτα κλειδώνει τη νομιμότητα της βάρδιας και ο εργοδότης δεν μπορεί να τροποποιεί το ωράριο προφορικά κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Τι γίνεται αν ξεχάσω να χτυπήσω την κάρτα μου στην έξοδο;

Εάν ξεχάσετε να σημάνετε την έξοδό σας, το σύστημα καταγράφει εκκρεμότητα. Η επιχείρηση έχει το δικαίωμα να προχωρήσει σε χειροκίνητη διόρθωση της σήμανσης, αναφέροντας την πραγματική ώρα αποχώρησης, όμως οι συχνές διορθώσεις μπαίνουν στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών ως ύποπτες για παραποίηση στοιχείων.

Δικαιούμαι σπαστό ωράριο αν δουλεύω 4 ώρες την ημέρα;

Όχι, το σπάσιμο του ωραρίου σε εργαζόμενους μερικής απασχόλησης (part-time) απαγορεύεται από τη νομοθεσία. Οι 4 ώρες εργασίας πρέπει να είναι συνεχόμενες. Η επιβολή σπαστού ωραρίου σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστά παράβαση και επιφέρει βαριά πρόστιμα στην επιχείρηση.